Aslanlar tehdit altındayken 'farklı' kükrüyor!

Aslan seslerini daha yakından dinlemek, büyük kedinin tehdit altında olduğu yerlerin haritasını çıkarmaya yardımcı olabilir. Peki, aslanlar tehdit altındayken bilinenden daha farklı mı kükrüyor?

Yaklaşık bir asırdır Hollywood filmlerinin açılışını yapan MGM aslanının gürleyen kükremesi, bizi büyük kedinin çağrısını açık bir bildiri olarak duymaya şartlandırdı: güç ve varlığı ilan eden gürleyen bir patlama.

Ancak araştırmacılar, 20 Kasım'da Ecology and Evolution dergisinde yayınlanan rapora göre, bir aslan sürüsünün gerçek ses manzarasının bu sinematik karikatürden çok daha karmaşık olduğunu bildirdiler.

Bazı Aslanlar İki Farklı Kükremeye Sahip

Afrika'dan alınan saha kayıtlarını ve makine öğrenme tekniklerini kullanarak akustiği analiz eden bilim insanları, Afrika aslanlarının (Panthera leo) iki farklı kükreme türü ürettiğini buldu: Kükreme nöbetini sabitleyen ve her hayvana özgü ses imzaları taşıyan tanıdık, gırtlaktan gelen kükreme ve klasik tam boğazlı versiyondan daha kısa ve daha düşük perdeli, gözden kaçan "ara" kükreme.

Ben dişi aslanım, kükrememi duy

Dişi bir aslan, Zimbabve'nin Bubye Vadisi Koruma Alanı'nda toprak bir yolda yürürken kükreme repertuarını sergiliyor. Başlangıçtaki inlemelerinin ardından giderek yükselen bir sese ve son homurtularına kadar, yeni tanımlanan "ara" kükremesini duyabilirsiniz.

Bulgular, onlarca yıllık varsayımlara meydan okuyor. Biyologlar, bir aslanın kükremesinin bölgeyi duyurmaya, eş çekmeye ve sürü üyelerini bulmaya yardımcı olduğunu ve tam bir kükreme nöbetinin inlemelerle başlayıp homurtularla bittiğini uzun zamandır biliyorlardı. Ancak aradaki her şey, tek ve farklılaşmamış bir kükreme olarak değerlendiriliyordu.

Şimdi, bu kükremeyi bileşenlerine ayırarak ve bir aslanın sesini diğerinden ayırt edebilecek şekilde eğitilmiş yapay zeka sayesinde, koruma grupları yalnızca seslerine dayanarak aslanları sayabilir ve takip edebilir.

İngiltere'deki Exeter Üniversitesi'nde koruma teknolojisti ve büyük etobur biyoloğu olan Jonathan Growcott, "Bir aslanı kükremesinden tanıyabiliyorsanız, bu potansiyel olarak bir arazideki birey sayısını saymak için bir araç olabilir," diyor. Bu tür bilgiler, aslanların tarihsel yaşam alanlarının yüzde 90'ından fazlasından kaybolduğu, yaşam alanlarının daraldığı ve kaçak avlanma baskılarının arttığı bir dönemde özellikle değerli olabilir, diye ekliyor.

Yine de, yeni tanımlanan aracı kükremenin gerçekte neyi ifade ettiği henüz belirsiz. Growcott, "Henüz bilmiyoruz. Maalesef aslan dilini konuşamıyoruz. Duolingo'da 'aslan' seçeneği yok." diyor.

Keşif, Tanzanya'nın Nyerere Milli Parkı'ndaki uzaktan kayıt cihazları ve Zimbabve'deki aslanlara takılan akustik tasmalar tarafından kaydedilen on binlerce saatlik ses kaydından ortaya çıktı. Growcott'un ekibi 3.000'den fazla çağrıyı desen tanıma algoritmalarıyla işlediğinde, ince farklar ortaya çıktı. Gür sesli kükremeler, belirgin bir yay çizerek, perdesi yükselip ardından düşüşe geçerken, ara kükremeler daha düz ve çok daha az ayrıntılıydı.

Araştırmacılar, bir ifadenin ne kadar sürdüğüne ve perdesinin ne kadar yükseldiğine odaklanarak, her kükreme, inleme ve homurtu türünü yüksek hassasiyetle sınıflandırabilen bir algoritma geliştirebildiler. En az bir aslan popülasyonunda doğruluk oranı %91'in üzerine çıktı.

Kükreme türlerini ayrıştırarak ve daha bilgilendirici olan gür sesli çağrıyı ortaya çıkararak, araç hangi aslanın kükrediğini bile tespit etti ve insan uzmanlardan daha iyi performans gösterdi.

Columbus'taki Ohio Eyalet Üniversitesi'nde hesaplamalı ekolojist olan Tanya Berger-Wolf'a göre bu, makine öğreniminin bir memelinin seslerini güvenilir bir şekilde yorumlayabileceğinin ilk açık kanıtlarından biri. "Bu, kuşlar, amfibiler ve böceklerin ötesinde biyoakustik izleme için iyi bir örnek" diyor.

Ancak kayıtlarda davranışsal bir bağlam bulunmadığı için bilim insanları, aslanların neden bir kükreme türünü diğerine tercih ettiğini hâlâ açıklayamıyor. Bu, St. Paul'daki Minnesota Üniversitesi'nden Craig Packer gibi aslan uzmanlarını meraklandıran açık bir soru. Packer, "Aslanların belirli durumlarda daha yüksek sesle kükreyip kükremediğini bilmek için bilinen bağlamlarda yeterli sayıda kayda sahip olmak ilginç olurdu" diyor.

MGM aslanına gelince, ikonik kükremesinin gizli bir aracısı yok; bunun tek bir basit nedeni var: Hiçbir şekilde bir aslana ait değil. Growcott, Hollywood filmlerinin büyüsüne kapılarak, ses tasarımcılarının daha da vahşi bir şey seçtiğini söylüyor. "MGM aslanı aslında bir kaplan."