Şempanzeler tıpkı insanlar gibi fikirlerini değiştirebiliyor!

Şempanzeler, koşullar değiştiğinde seçimlerini yeniden düşünebiliyor ve beklenmedik derecede karmaşık bir muhakeme sergileyebiliyorlar.

Şempanzeler, inançlarını şaşırtıcı derecede insanlara benzer şekillerde değiştirebilirler. Deneyler, daha güçlü ipuçlarıyla karşılaştıklarında seçimlerini değiştirdiklerini ve esnek bir akıl yürütme sergilediklerini gösterdi. Hesaplamalı modelleme, bu kararların sadece içgüdüsel olmadığını doğruladı. Bulgular, hem çocuklarda hem de yapay zekada öğrenme hakkındaki düşüncelerimizi etkileyebilir.

Şempanzeler İnsanlar Gibi Fikir ve Kararlarını Değiştirebiliyor

"Şempanzeler İnançlarını Mantıklı Bir Şekilde Gözden Geçiriyor" başlıklı çalışma, UC Berkeley Psikoloji Doktora Sonrası Araştırmacısı Emily Sanford, UC Berkeley Psikoloji Profesörü Jan Engelmann ve Utrecht Üniversitesi Psikoloji Profesörü Hanna Schleihauf'un da aralarında bulunduğu uluslararası bir ekip tarafından yürütüldü. Sonuçlar, şempanzelerin de tıpkı insanlar gibi, rasyonel düşüncenin temel bir bileşeni olan mevcut kanıtların gücüne göre kararlarını ayarladıklarını gösteriyor.

Uganda'daki Ngamba Adası Şempanze Barınağı'nda araştırmacılar, biri yiyecek dolu iki kutu içeren bir deney tasarladılar. Şempanzelere önce hangi kutunun ödül içerdiğine dair bir ipucu verildi. Daha sonra, diğer kutuyu işaret eden daha net ve daha ikna edici bir ipucu aldılar. Hayvanların çoğu, daha güçlü bilgiyi aldıktan sonra tercihlerini değiştirdi.

UC Berkeley Sosyal Kökenler Laboratuvarı'nda araştırmacı olan Sanford, "Şempanzeler, daha iyi kanıtlar ortaya çıktığında inançlarını gözden geçirebildiler. Bu tür esnek akıl yürütme, genellikle 4 yaşındaki çocuklarla ilişkilendirdiğimiz bir şeydir. Şempanzelerin de bunu yapabildiğini göstermek heyecan vericiydi." diye konuştu.

Şempanzelerin Akıl Yürütüp Yürütmediklerinin mi Yoksa İçgüdüleriyle mi Hareket Ettiklerinin Test Edilmesi

Hayvanların dürtüsel tepki vermek yerine gerçekten akıl yürüttüklerini doğrulamak için araştırmacılar, sıkı kontrollü deneyler ve hesaplamalı modelleme kullandılar. Bu yöntemler, şempanzelerin en son ipucunu tercih etmesi veya fark edilmesi en kolay ipucuna yanıt vermesi gibi daha basit açıklamaların elenmesine yardımcı oldu. Modelleme, kararlarının rasyonel inanç revizyonuyla tutarlı kalıpları izlediğini gösterdi.

Sanford, "Önce ilk tercihlerini, sonra ikinci tercihlerini kaydettik ve inançlarını gözden geçirip geçirmediklerini karşılaştırdık. Ayrıca, tercihlerinin çeşitli akıl yürütme stratejileriyle nasıl eşleştiğini test etmek için hesaplamalı modeller kullandık." diye konuştu.

Bu çalışma, kanıtlara dayalı inançlar oluşturma ve güncelleme olarak tanımlanan akılcılığın yalnızca insanlara ait olduğu yönündeki uzun süredir devam eden varsayımları sorgulamaktadır.

Sanford, "İnsanlar ve şempanzeler arasındaki fark kategorik bir sıçrama değil. Daha çok bir süreklilik gibi" dedi.