Kan pıhtısı hakkında bilinmesi gereken 5 gerçek

İşte doktorların bilmenizi istediği 5 kan pıhtısı gerçeği!

Venöz tromboembolizm olarak bilinen potansiyel olarak ölümcül kan pıhtıları, hastanede yattığınızda veya yüksek risk grubunda olduğunuzda daha olasıdır. Kan pıhtısı durumunda riskinizi nasıl azaltabileceğinizi öğrenin.

Normal şartlar altında kanın pıhtılaşması faydalı olabilir. Örneğin, yaralandığınızda vücudunuz kanamayı durdurmak için bir kan pıhtısı oluşturur. İyileşme gerçekleştikten sonra vücudunuz pıhtıyı parçalayıp atar. Ancak bazen bu süreç ters gider. Bazı kişilerde çok fazla kan pıhtısı oluşurken, bazılarında ise kan alışılmadık şekilde pıhtılaşır.

Uygun tedavi uygulanmadığında, kan pıhtısı, kanı kalbe veya akciğerlere geri taşıyan bir damardaki kan akışını engelleyebilir. Bu durum, doku ve organlarınızda ciddi hasara, hatta ölüme neden olabilir. İyi haber şu ki, yaşam tarzı değişiklikleri ve uygun ilaçlarla kan pıhtısı riskinizi azaltabilirsiniz.

İşte doktorların kan pıhtısı hakkında herkesin bilmesini istediği beş gerçek.

1. Bazı Hasta Grupları Daha Yüksek Risk Altındadır

Kan pıhtısı yaklaşık %40'ı hastanelerde veya taburcu olduktan kısa bir süre sonra, yaklaşık %30'u ise kanser hastalarında görülür. Hastanede kalış süresince, sağlık ekibiniz tarafından kan pıhtısı risk değerlendirmesi yapılması önemlidir. Bu, durumunuza en uygun önleme stratejisini belirlemenize yardımcı olacaktır.

Ayakta tedavi gören kanser hastaları da düşük doz kan sulandırıcılardan fayda görebilirler. Özellikle kemoterapi tedavisi sırasında ve kanser cerrahisi sonrasında kan pıhtısı riski yüksektir. Kanser hastaları için kan pıhtısı önleyici tedavilerin en iyi nasıl reçete edileceğini belirlemelerine yardımcı olmak için doktorların devam eden büyük klinik çalışmalar bulunmaktadır. Bu arada, hastalar onkologlarından risk değerlendirmesi istemeli ve kan pıhtılarının semptom ve belirtileri hakkında bilgi almalıdır.

Uzmanlar kan pıhtısı için daha yüksek risk altında olan diğer gruplar arasında kalp hastalığı ve inflamatuar bağırsak hastalığı gibi kronik hastalıkları olan kişiler ile hamilelik, oral kontraseptifler veya hormon replasman tedavisi nedeniyle yüksek östrojen seviyelerine sahip kişiler yer alıyor . Kişisel inme öyküsü veya daha önce derin ven trombozu geçirmiş olmak da sizi daha yüksek riske sokar.

2. Kan Pıhtısı Belirtileri ve Semptomları Her Zaman Açık Değildir

Derin ven trombozu ve pulmoner emboli, kan pıhtılarının iki türüdür. Derin ven trombozu, genellikle alt bacak veya uylukta derin bir toplardamarda kan pıhtısı oluşmasıdır. Pulmoner emboli ise, bir pıhtının kopup kan dolaşımı yoluyla akciğerlere gitmesiyle oluşur.

Derin ven trombozunuz varsa aşağıdaki belirtileri yaşayabilirsiniz:

• Bacaklarda veya kollarda şişlik

• Ağrı veya hassasiyet

• Artan sıcaklık, kramplar veya ağrı

• Kırmızı veya renksiz cilt

Akciğer embolisinin belirtileri şunlardır:

• Nefes darlığı

• Derin nefes almada ağrı

• Hızlı nefes alma

• Artan kalp atış hızı

• Öksürük

3. Kan Pıhtısı için Rutin Bir Tarama Testi Yoktur

Diyabet ve yüksek kolesterol gibi yaygın rahatsızlıklar için rutin tarama testleri mevcuttur. Ancak kan pıhtılarını tespit etmek için kanıta dayalı tarama testleri yoktur.

Doktorların kan pıhtısı riskinizi değerlendirmelerinin temel yolu, kapsamlı bir tıbbi geçmiş almak ve belirti ve semptomlarınızı değerlendirmektir. Doktorunuz ayrıca ailede kan pıhtısı öyküsü olup olmadığını sorabilir ve mevcut ilaçlarınızı gözden geçirebilir.

Kan pıhtıları için bir tarama testi olmadığından, aşağıdakiler gibi risk faktörlerini bilmek önemlidir:

• Ameliyat

• Uzun süreler boyunca yatakta oturmak veya bulunmak

• Yaş

• Cinsellik

• Obezite

• Doğum kontrolü gibi hormon bazlı ilaçlar

• Gebelik

• Irk ve etnik köken

Doktorunuz kan pıhtısından şüpheleniyorsa, kan pıhtıları tarafından salgılanan bir proteinin seviyelerini ölçen bir kan testi olan D-dimer testinden geçebilirsiniz.[ 5 ]Vasküler ultrason ve manyetik rezonans görüntüleme (MRG) taramaları gibi görüntüleme testleri de doktorun kan pıhtısı teşhis etmesine yardımcı olabilir.

4. Davranışlar ve Yaşam Tarzı Faktörleri VTE'yi Önlemede Önemlidir

Uzmanlar, hareketsiz bir yaşam tarzının, obezitenin ve sigara içmenin kan pıhtılaşması riskini artırdığını söylüyor.

Uzmanlar, birçok hastanın sigara içmenin kalp damar hastalıkları ve kan basıncı için kötü olduğunu bildiğini ancak sigara içmenin kan pıhtıları için de kötü olduğunu fark etmediğini belirtiyor.

Yaş veya aile geçmişi gibi bazı risk faktörlerini değiştiremezsiniz, ancak davranışlarınız kontrolünüz dahilindedir. Örneğin, çok fazla oturduğunuz bir işte çalışıyorsanız, ara sıra kalkıp hareket ettiğinizden emin olun. Sigara içiyorsanız, bırakın. Sağlıklı beslenin ve düzenli egzersiz yapın.

5. Kan Pıhtısı Tedavisine Yardımcı Etkili İlaçlar Vardır

Son 5 ila 10 yılda VTE tedavisini basitleştiren yeni ilaçlarda bir devrim yaşandı. Doğrudan oral antikoagülanlar adı verilen bu ilaçların kullanımı, düzenli kan tahlili gerektiren eski standart varfarin tedavisine göre daha az zahmetlidir.

Antikoagülan ilaç kullanımı konusunda endişeleriniz varsa , her seçeneğin riskleri ve faydaları hakkında sağlık uzmanınızla görüşün. Örneğin, kanama kan sulandırıcıların başlıca yan etkisidir ve bazı hastalar için endişe verici olabilir. Bu durum, özellikle yaşlı ve kanama açısından başka risk faktörleri olan kişiler için geçerli olabilir.

Kan pıhtısı riskinizi azaltmak için daha doğal bir yaklaşım denemek isterseniz, kilo vermek ve diğer yaşam tarzı değişiklikleri iyi seçeneklerdir. Statinler ayrıca kan pıhtılaşması olasılığını da azaltabilir. Yine de, bu müdahalelerin, kan pıhtısı oluştuktan sonra tekrarını önlemeye yardımcı olup olmayacağı henüz belli değil. Uzmanlar, bu nedenlerden dolayı kan sulandırıcı ilaçların tedavinin temel taşı olmaya devam ettiğini belirtiyor.